
BEĞENİLEN YAZILAR
6775 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
3674 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
2918 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
2432 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
2303 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
1766 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
1625 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
1599 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
1114 kişi okumuş
Haydi Sende Oku
1095 kişi okumuş
Haydi Sende Oku

Celal Talabani
Celal Talabani ( 1933)
1933'te dogan Talabani, siyasi kariyerine 1950'lerde KDP'nin ögrenci kanadinin kurucusu ve lideri olarak basladi.
KDP lideri Mustafa Barzani ile görüs ayriligina düsmesi sonrasi KDP'den ayrilarak KYB'yi kurdu. Bir yil sonra da Bagdat hükümetine karsi silahli mücadeleye giristi.
KDP - KYB rekabeti, bunu takip eden 30 yil boyunca bölgedeki siyasi hayatin odagini olusturuyordu.
Kuzey Irak'in Körfez Savasi sonrasi uçusa yasak bölge ilan edilmesi, KDP ile kisa süren bir bahar havasi yasanmasina yol açti.
Taraflar 1992'de seçime giderek bölgede bir ortak yönetim kurdular. Ancak bu yönetimin baskaninin kim olacagini berlilemek üzere yapilan seçimler yeni bir silahli çatisma dönemini baslatti.
4 Ekim 2002'de ABD arabulucuguyla saglanan anlasmadan bu yana iki parti ortak hareket etmeye gayret gösteriyor.
Talabani, önce Irak Yönetim Konseyi'ne bilahare de Irak Cumhurbaskanligina seçildi.
HAKKINDA YAZILANLAR
[PORTRE - MUZAFFER DELiGÖZ]
Ayrilikçi liderlikten devlet baskanligina TALABANi
Zaman 07.04.2005
KYB lideri Celal Talabani’nin devlet baskani seçilmesiyle Irak ve Arap ülkeleri tarihinde ilk kez bir Irakli Kürt, devlet baskanligina seçilmis oldu. Öylece; 30 yillik bir mücadelenin sonunda; Talabani, ABD ile yaptigi isbirliginin neticesi olarak Irak devlet baskanligi makamina oturmus olacak.
Dün Irak Meclis’inin karari ile Irak Kürdistan Yurtseverler Birligi lideri Celal Talabani yeni dönemin ilk Cumhurbaskani olarak devlet baskanligi koltuguna oturmayi basardi. Yeni dünya düzeni açisindan söz konusu gelismenin simgesel bir anlami oldugu açik. Gelisme üzerine Talabani portresinin çikarilmasi artik elzem oldu. Bu portre çalismasi Talabani’nin yillardan bu yana verdigi mücadelenin yani sira, bir nevi Kuzey Irak’taki Kürt olusumunun da bir siluetini vermeyi hedeflemektedir.
Irak’taki Kürt hareketleri 2. Dünya Savasi öncesi 1938 yillari civarinda Molla Mustafa Barzani ile baslar. Bir süre sonra verdigi mücadelenin basarisizligini fark edecek olan Barzani, bu dönemde asiretinden 3.000 kisiyi de yanina alarak Rusya’ya siginmis ve Ruslarla birlikte Almanlara karsi savasmistir. Barzani’ye bu dönemde ‘Rus Generali’ rütbesi verilmistir.
Savasin bitmesinden kisa bir süre sonra 1946 yilinda iran’in Kürtlerle meskun (Mahabat) bölgesinde Ruslarin da yardimi ile bir Kürt devleti kurulurken, devlet baskanligina Kadi Ahmet getirildi. Ne var ki bu devletin ömrü ancak 6 ay devam edebilmis, Ruslarin yardimini çekmesi üzerine iran bölgeyi isgal etmis, Kadi Ahmet ve 12 arkadasi idam edilmistir. Böylece ilk Kürt hareketi daha dogmadan ölümle karsi karsiya kalmis ve Barzani de 2. kez Rusya’ya kaçmak zorunda kalmisti.
1958 yilina kadar Rusya’da kalan Barzani, Irak Devrim Hareketi’nin çikardigi af üzerine ülkesine döndü. Abdulkerim Kasim, bu af ile hususen Barzani’nin dönmesini istiyordu. istedigi de oldu. Rusya’da bulunan Barzani taraftari Kürtler geri gelerek Bagdat’ta iskan edilmis, Barzani de Bagdat’a yerlestirilmisti. Daha önce Rusya’ya gitmeyen Barzani asiretinin bir kisim mensuplari ile yine bir Kürt asireti olan Zibari’ler arasinda zaman zaman çarpismalar meydana geliyordu. Barzani, Abdulkerim Kasim’dan izin alarak bu anlasmazliklari önlemek üzere Kuzey Irak’a gitti, oraya yerlesti. Bu sirada yil 1959’u bulmustu. Irak’taki demokratik hareketler de bu sirada olusmaya basladi. Celal Talabani’nin çikisi iste bu dönemlere rastlamaktadir.
Avukat Celal’i asireti desteklemedi
Celal Talabani, Bagdat Hukuk Fakültesi’ni birincilikle bitirmis, meshur bir avukatti. Siyasetle yakindan ilgilenen, yaptigi çalismalar sonucunda Demokratik Kürdistan Partisi’ni kuran Talabani zor kosullar altinda çesitli stratejiler izlemis, basarili olmanin tüm yollarini denemeye çalismistir. Celal Talabani, ‘Talabani’ asiretindedir. Bu asiret bölgede Sünni gelenekten gelen, tasavvufi egilimleri olan bir asiret olarak bilinmektedir. Talabani’nin sosyalist ve irkçi görüsleri bu nedenle bu asiret tarafindan hiçbir zaman kabul edilmedi, asireti Talabani’ye umdugu destegi vermekten imtina edecekti. Esasen Talabani bir süre sonra demokratik yolla muvaffakiyet saglayamayacagini anladigindan, Irak devletine karsi kanun disi eylemlere baslamisti. Bu eylemlerinde de Talabani asireti Avukat Celal’e destek vermedi.
Bu sirada bütün dünyada Molla Barzani Kürtçülük hareketinin lideri olarak tanindigindan; Celal Talabani, Molla Mustafa Barzani’ye giderek beraber çalismayi teklif etti.
Talabani’nin parti kurmasi ile birlikte Irak’taki bütün Kürt entelektüeller bu partiye girmislerdi. Bunun sebebi de 1958’e kadar Irak’ta Kürt-Arap ayrimi yoktu. Hatta Irak’in 14 valisinden 6-7’si Kürt asilli idi. Ayrica, ordu içinde her rütbeye ulasma imkanlari da vardi. En yüksek kumandanlar arasinda Kürt ve Türkleri görmek mümkündür. 1958’den itibaren devletin Arap irkçiligini esas almasi sonucu devlet dairelerinde görev verilmesi sirasinda Arap olup olmadigina bakilmaya baslanildi. Devlet dairelerinden çikarilan Kürt münevverleri bu sebeple Talabani’nin partisine girmeye basladilar. Bunlarin Molla Barzani’nin liderliginde birlesmeleri ile hareket kuvvetlendi. Irak siyasi yönetiminin kuvvetleri ile giristikleri çete savaslarinda güçlerini göstermeye de basladilar. Hükümet güçleri, Kürtçülük hareketine yardim etsin-etmesin birçok köyü yakip yikti. Birçok masum insan öldü, ki bu haksiz ve zalimane tutum durum, bölgede Kürt hareketini desteklemeyenleri de hareketin içine soktu.
Barzani ile sürekli çatisti; çünkü...
Irak’in bölgedeki Araplari kiskirtmalarina misilleme olarak iran’in da etkili bir aktör olarak devreye girmesi Talabani’nin baskaldiri hareketinde öne çikmasini saglayan etkenlerden biri oldu. Hitabetinin ve ikna kabiliyetinin iyi olmasi sebebiyle birçok lideri etrafina topladi. Halk arasinda efsane sahis haline geldi. Hatta, Kürt kadinlari en güzel elbiselerine ‘Mam Celal-Celal Amca’ ismini veriyorlardi.
1963’te Baas ihtilali olunca Kürtlerle anlasma yapildi. Toplantilarin tamaminda Kürtleri Celal Talabani temsil ediyordu. Yapilan anlasma sonucu, Irak bir kanun ile Kürt bölgesine kismi özerklik veriyordu. Bu, ancak bir yil devam etmis, Baas Partisi bu kanunu iptal ederek, bölgedeki hakimiyetini sürdürmeyi esas almistir. Bu sirada, Kürt hareketinin yönlendirilmesi ve amaçlari konusunda Molla Barzani ile Celal Talabani’nin arasi açildi. Talabani, Kürtlerin Irak’tan ayri müstakil Kürt devleti kurmalarini istiyordu. Tabii bu devletin yapisi sosyalist rejime dayali olacakti. Bunu saglamak için de Irak Komünist Partisi ile isbirligine gidilmesini istiyordu. Molla Mustafa Barzani’nin fikri ise çevredeki bütün devletlerin müstakil Kürt devletinin kurulmasina izin vermeyeceklerini, bu sebeple en iyi yolun Irak Devleti içinde özerk bir Kürt bölgesi olarak kalmak oldugu yolunda idi. Kendisi hafiz olan Molla Barzani, komünist ve sosyalist rejim esasini kabul etmiyor; daha önce kendisinin bulundugu Rusya’dan örnekler vererek müstakil Kürt devleti fikrini reddediyordu. Bu fikir ayriligi sebebiyle Celal Talabani, iran’a gitmek zorunda kaldi. Bir süre sonra Talabani, Irak Baasçilari ile anlasarak Bagdat’a dönerken, yanindaki Kürt güçleri, Baasçilarla birlikte Molla Barzani’ye karsi savasmaya baslayacak, böylece Kürt hareketi ikiye bölünmüs olacaktir. Bu durumdan istifade etmek için pusuda bekleyen Irak Baas Partisi, Talabani’yi yok etmenin yollarini aramis, birkaç adami bu yolda suikaste ugramis olmasina ragmen Talabani, bu tuzaklardan kurtulmayi basarmistir. Söz konusu gelisme Talabani’yi tekrar Molla Barzani’nin kucagina itmis, onunla isbirligine sevk etmistir. (1970)
1975’ler civarinda Kürt hareketinin tekrar canlilik kazandigini görüyoruz. Bu dönemde Saddam yönetimine karsi saglanan basarilar Baas iktidarini da zora sokacaktir. Ancak Saddam’in diger Arap ülkelerinin de yardimi ile Kürtleri destekleyen iran sahi ile Cezayir’de bir araya gelmesi yine sikintili bir süreci baslatacakti. (1975)
Kürtlere iran’in destegini kesen Saddam kuvvetleri bu dönemde Kürtlere baskilarini artirdi. Molla Mustafa Barzani de etrafi ile birlikte 1981 yilinda öldügü ABD’ye göç etti. Baas Partisi bir kisim Kürtleri affetti, bir kismini idam etti. Kürt halkinin büyük kismini da Güney Irak’ta mecburi iskana tabi tuttu. Kürtlerden kalan yerlere de Araplari yerlestirdi. Böylece bölgede çok az Kürt kaldi.
iran-Irak harbi sirasinda Talabani gizlice Irak’a döndü. Kürt hareketini gelistirmek istedi. Ancak, bölgede kalan Kürtlerden bekledigi yardimi göremedi. Yine de faaliyetlerine devam etti. Bu hareketi tamamen silmek isteyen Saddam, iran saldiriyormus gibi gösterip Irak uçaklari ile Kürt köylerini bombaliyordu.
Ve devlet baskanligina dogru...
1987 yilinda Süleymaniye sehrindeki seker fabrikasini bombalamak isteyen 2 uçaktan biri düsürülünce Saddam’in oyunu anlasildi. 1988’de Türkiye’ye ‘PKK merkezleri’ diye sivil hedefleri göstererek bombalatmak istedi. Ancak Türkiye, bunun farkina vardi. Bir daha Saddam’a inanmadi. Bu hadiseler, Talabani’ye yardimci olmayan bölgedeki Kürtleri de harekete yaklastirdi.
Irak’in Kuveyt’e saldirisi sirasinda Talabani ve Kürt hareketi yine ön saflarda görünmeye basladi. Bilhassa ingiltere’nin destegi ile hareket eden Talabani, Irak’in isgalinin ilk günlerinde Irak’i içeriden vurabileceklerini iddia ederek siyasi ve maddi büyük yardimlar almayi basarmis, siyasetini ve çizgisini bu strateji üzerinde sürdürmeye devam etmistir. ‘Müstakil Kürt devleti’ fikrinden vazgeçerek ‘özerk Kürt bölgesi’ fikrini kabul ettigini belirtmeye baslayan Talabani’nin bu söylemi etkili olmustur. Bu yolda ABD ve ingiltere tarafindan istenilen çalismalari yapti. sam’da ve Paris’te Irak muhalefetini topladi. S. Arabistan’a giderek Suudi yetkililerle görüsmelerde bulundu. Yillardir sosyalist olmasini istedigi Kürtçülük hareketine yeni bir veçhe vermeye çalisti. “Talabani-Barzani mücadelesi de son 30 yildir Irak Kürtlerinin siyasi hayatinda baskin güç oldu. iki lider, Kuzey Irak’ta söz sahibi olmak için zaman zaman çatisti. Saddam’in Kuveyt’i isgal etmesiyle baslayan 1991 Körfez Savasi ve Kuzey Irak’taki Kürtlerin merkeze karsi ayaklanmalariyla Celal Talabani’nin siyasi hayatinda yeni bir dönem basladi. Kuzey Irak’ta Batili devletlerin müdahalesi ile güvenli bölgelerin kurulmasinin ardindan Kuzey Irak’ta 1992 yilinda yapilan seçimlerle KYB-KDP ortak yönetimi kuruldu. 1994’te iki parti arasindaki görüs ayriliklari sebebiyle çatismalar oldu. ABD ve ingiltere’nin girisimiyle iki parti arasinda yapilan görüsmeler sonucunda 1998’de Washington’da baris anlasmasi imzalandi...” (Hürriyet-06.04.2005)
Irak meclisi “Irak Kürdistan Yurtseverler Birligi” lideri Celal Talabani’yi, Irak devlet baskanligina seçti. Talabani’nin yardimciliklarina ise Sünni Gazi el-Yaver ve sii Abdül Mehdi getirildi. 275 sandalyeli mecliste milletvekillerinin 227’si Talabani ile 2 yardimcisi lehinde oy kullanirken 30 oy, baska rakibi olmayan bu üç adayi protesto etmek amaciyla bos çikti.
Talabani’nin devlet baskani seçilmesiyle Irak ve Arap ülkeleri tarihinde ilk kez bir Irakli Kürt, devlet baskanligina seçilmis oldu. Böylece; 30 yillik bir mücadelenin sonunda; Talabani, ABD ile yaptigi isbirliginin neticesi olarak Irak devlet baskanligi makamina oturacak. Talabani, çete savaslari ile baslayan bu mücadeledeyi taçlandiran bir noktaya getirdi. Bakalim Irak Devlet Baskani olarak, kendi kabilesinin destegini alamayan Talabani, bu kez Irak’i ve Iraklilari kusatabilecek mi?
xx
Talabani’nin partisi dagilmanin esiginde
Hafta sonunda, Talabani’nin lideri oldugu Kürdistan Yurtseverler Birligi’nin politbürosundan bes kilit isim istifa etti.
Partinin hafta sonunda yaptigi ve Talabani’nin yardimcisi Kosrat Rasul’un baskanlik ettigi toplantida, Rasul dahil, bes önemli isim parti ile yollarini ayirdi. Bu isimleri, parti genel Baskan Yardimcisi Kosrat Rasul, politbüro üyeleri Omar Sayid Ali, Jalal Jawhar, Osman Haji Mahmud ve Mustafa Sayid Qadir.
NEDEN VASiYET MEKTUBU MU?
Talabani’nin partisindeki dagilmaya, bizzat Cumhurbaskani’nin oglu Kubat Talabani’ye yazdigi bir mektubun yol açtigi öne sürülüyor.
iddialara göre, Talabani geçen yil kalp spazmi geçirip Ürdün’e tedaviye gitmeden hemen önce, ABD’de Kuzey Irak Kürt yönetimini temsil eden oglu Kubat’a bir mektup gönderdi. Mektupta, kendisine bir sey olmasi halinde, ogluna Mesut Barzani’ye “siginmasini” tavsiye eden Talabani, aksi halde kendi partisine mensup kisilerin ailesinin üyelerini öldürebileceklerinden endise ettigini yazdi.
Uzun süredir varligi konusulan mektubun, gerçek oldugunun ortaya çikmasi ve içeriginin basina geçen hafta sizmasi üzerine ise, Talabani’nin partisinde adeta “isyan” çikti.
DAHA ÖNCE DA “SALTANAT” iSTiFA GETiRMisTi
Talabani’nin partisinde daha önce de kendilerini “Nosirvan” diye adlandiran bir grup topluca istifa etmis, ancak Talabani partiyi son anda çöküsten kurtarmisti.
Nosirvan grubunun ayrilmasina ise, Talabani’nin tüm aile üyelerini gerek Kuzey Irak’ta, gerekse Irak’in yurtdisindaki kilit görevlerine atamasi neden olmustu. Nosirvan grubu Talabani’nin “saltanat kurdugunu” öne sürerek, partiden ayrilmisti.
isTE TALABANi SALTANATI
Yaklasik iki yil önce Talabani’nin partisinden ilk kopusa neden olan “Talabani saltanatinin” öne çikan unsurlari söyle;
Celal Talabani- KYB Genel Sekreteri ve Irak Devlet Baskani
Hero Talabani (Talabani’nin esi)- Kürdsat televizyonunun Khak media grubunun sahibi
Kubat Talabani (Talabani’nin oglu)- Irak Kürdistan bölgesel yönetiminin Washington temsilcisi
Bavel Talabani (Talabani’nin oglu)- KYB özel kuvvetlerinin komutani, KYB politbüro üyesi
Molla Bahtiyar (Talabani’nin dünürü-bavel’in kayinpederi)- KYB politbüro üyesi, Kuzey Irak Kürt yönetimindeki tüm derneklerden sorumlu olan “demokratik örgütler” yapilanmasi baskani. Chawder gazetesi ve medya grubunun sahibi.
Shanaz Ibrahim Ahmed (Hero Talabani’nin kiz kardesi, Talabani’nin baldizi): KYB’nin ingiltere temsilcisi
Latif Rashid (Talabani’nin bacanagi, Shanaz ibrahim Ahmed’in kocasi)- Irak federal hükümeti su bakani
Hama Sabir (Hero Talabani’nin kizkardesinin kocasi, Talabani’nin diger bacanagi)- Irak’in Çin Büyükelçisi
Leloz ibrahim Ahmed (Hero Talabani’nin kizkardesi, Talabani’nin baldizi)- Irak’in AB nezdindeki temsilcisi
Asos Rashid (Shanaz ibrahim Ahmed’in oglu-Talabani’nin yegeni)- Irak’in Cenevre-BM Büyükelçiliginde görevli
Bayaz Talabani- (Talabani’nin kuzeyi) Kuzey Irak Kürt yönetimi Maliye bakani
Ali Hama Salih Talabani (Talabani’nin yegeni)- KYB politbüro üyesi.
Celal Talabani
Kullanıcı Adı :Admin
Cinsiyeti :Bayan
Yaşı :28
İlgi Alanları :Arkadaşlık, Sohbet, Kitap Okuma, Film İzleme, Müzik
Aradığı :Arkadaşlık, Sohbet, Okey
Okey Puanları :1989 - 1989 - 1989 - 19891989 - 1989 - 1989 - 1989
YORUM YAP



En fazla 200 karakter girebilirsiniz.
BENZER YAZILAR
Çule İbrahim HakkıÇule İbrahim Hakkı isimli yazıylada ilgilenebilirsiniz
Çorlulu Ali PaşaÇorlulu Ali Paşa isimli yazıylada ilgilenebilirsiniz
Çolpan İlhanÇolpan İlhan isimli yazıylada ilgilenebilirsiniz
ÇolpanÇolpan isimli yazıylada ilgilenebilirsiniz
Çokan VelihanovÇokan Velihanov isimli yazıylada ilgilenebilirsiniz
ARKADAX ARA
Cinsiyetim :
Yaş Aralığı :
Aradığım Cinsiyet :
Yaşadığı Yer :
Fotoğraflı :
Online :
İlişkiye Açık :
YENİ EKLENEN YAZILAR
- Çule İbrahim Hakkı
- Çorlulu Ali Paşa
- Çolpan İlhan
- Çolpan
- Çokan Velihanov
- Çiçero
- Çevik Bir
- Çetin Ziylan

