Romalı filozof, deneme yazarı, hatip

Marcus Tullius Cicero
 

M.Ö. 106'da Arpinum yakınlarında doğdu. Yoğun bir hukuk öğrenimi gördü. Daha sonra edebiyat ve felsefeyle daha çok ilgilenmeye başladı. Savaşı hiç sevmemesine rağmen orduya katıldı. Mahkemelere başkanlık yaptı. Başarılı bir hukukçu oldu. Sonra konsül oldu.

M.Ö. 60 yılında Sezar, ilk Triumvirliği başlattı. M.Ö. 58 yılında Publius Clodius Pulcher'in koyduğu yasa ve aralarında gelişen sürekli muhalefet yüzünden İtalya'yı bir yıllığına terk etti. M.Ö 50'li yıllarda, Çicero popülist Milo'yu Clodius'a karşı destekledi.

Sonra 50'li yılların ortasında Clodius, Milo'nun gladyatörleri tarafından Via Appia'da öldürüldü. Çicero, Milo'yu savundu, bariz kanıtlar yüzünden pek başarılı olduğu söylenemez. Nitekim Milo sürgüne gitti ve uzun bir süre Massilia'da yaşadı.

M.Ö 50 yılında Sezar ile Pompei arasındaki gerilim iyice arttı. Çicero bu yıllarda Pompei'nin tarafını tuttu, yine de Sezar'ın düşmanı olmak istemiyor buna göre daha yumuşak bir politika izliyordu.

M.Ö 49'da Sezar İtalya'yı işgal ettiğinde, Çicero kaçmak zorunda kaldı. Daha sonraları Sezar onun geri dönmesi için ikna etmeye çalışınca, İtalya'yı terk ederek Selanik'e gitti.

M.Ö 48 yılında Pompei taraftarlarıylaydı, bu dönemde onlarla arası açıldı. Sezar'ın Pharsalus'daki zaferinin ardından Roma'ya geri döndü. Sezar'ın hükümranlığı altında sesini çıkarmadı, yazılarına yoğunlaştı.

M.Ö 45 yılının şubat ayında kızı Tullia öldü. Çicero hayatı boyunca bu acıdan kurtulamadı. M.Ö 44 yılında Sezar öldürüldü. Bu dönemde popülaritesi arttı. Senato'nun en güçlü adamı haline geldi.

Sezar'dan sonra giderek güçlenen Mark Antony'yi sevmiyordu. Yine de Mark Antony ve Çicero dönemin en güçlü iki adamı olarak diğerlerinden daha öne çıkıyordu.

Sezar'ın veliahtı Oktavian İtalya'ya varınca, Çicero Antony'ye karşı onu savunmaya başladı. Sürekli Antony'i eleştiriyor, Oktavian'ı ise övüyordu. Senato'yu da Antony'e karşı kışkırtmıştı. Çicero'nun ününün doruğuydu bu dönemler.

Zamanla Çicero'nun Antony'ye olan kini arttı, kafasındaki plan hem Oktavian hem de Antony'yi aradan çıkarmaktı. Ama ikisi Lepidus ile beraber ikinci Triumvirliği kurunca, Çicero'yu devlet düşmanı ilan etti.

Çicero kaçtı, fakat yakalandı. M.Ö 43 yılının 7 aralık günü başı kesilerek idam edildi. Başı ve elleri Forum Romanum'daki Rostra'da gösterildi.

Hiç kuşkusuz Çicero'yu bu kadar büyük ve ünlü kılan özelliği onun inanılmaz hatipliğiydi. 88 konuşması kayda geçirilmiş, bunlardan sadece 58'i bugüne ulaşabilmiştir.